زهرا اسلامى فرد

199

تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام ( فارسي )

در آستانه جنگ‌هاى صليبى ، شارلمانى ( پادشاه فرانسه ) يكى از درخشان‌ترين امپراتورىها را در تاريخ اروپا به‌وجود آورد . در زمان او ، مسلمانان - كه رقيب و دشمن بزرگى براى مسيحيان به‌شمار مىآمدند - در اوج پيشرفت و عظمت بودند و سرزمين‌هاى اسلامى نيز وسعت بسيار يافته بود . شارلمانى كه هم رئيس روحانيت بود و هم مدير امور دولت ، قدرت خود را توسط اسقف‌ها و حاكمان اعمال مىكرد و به ادب و فرهنگ و گسترش علم و دانش در حوزه فرمانروايى خود نيز توجه بسيار داشت . اما پس از او فرزندان وى به جنگ با يكديگر پرداختند كه نتيجه آن بستن عهدنامه‌اى معروف « وردن » بود كه به موجب اين عهدنامه امپراتورى بزرگ شارلمانى ميان فئودال‌ها تقسيم شد . اين اوضاع به تشكيل حكومت‌هاى ارباب ملك « 1 » منجر شد و سراسر اروپا را فراگرفت . « 2 » نتيجه اين عهدنامه آن شد كه از فرانسه شرقى ، دولت آلمان كنونى و از فرانسه غربى ، فرانسه امروزى به‌وجود آمد . اقوام مهاجم نرمان نيز به غرب اروپا هجوم آوردند . بىنظمى و تفرقه سلاطين سبب شد كه آنان از عهده مقابله با نرمان‌ها برنيايند و بدين‌ترتيب اوضاع اروپا وخيم‌تر شد . « 3 » جنگ‌هاى صليبى در هشت مرحله روى داد . « 4 » جنگ هشتم صليبى در زمان لوئى نهم پادشاه فرانسه در سال 1249 ميلادى اتفاق افتاد . در اين جنگ ، صليبىها شكست خوردند و لوئى نهم نيز اسير شد ، اما پس از مدتى اسارت با پرداخت غرامت آزاد گرديد . سپس وى تصميم گرفت حمله ديگرى را آغاز كند ، ولى مرگ او را مهلت نداد و شارل دانژو برادر وى حكومت سيسيل را عهده‌دار شد . او جنگ با مسلمانان را ادامه داد ، تا اينكه شرايط جنگ به‌گونه‌اى شد كه طرفين ناگزير به عقد قرارداد صلح تن دادند . بدين‌ترتيب با

--> ( 1 ) . ارباب ملك همان فئوداليسم است . فئوداليسم ( Feodalisme ) سيستم مالكيت در قرون وسطى كه املاك وسيع در تصرف اشراف يا فئودال‌ها بود و آنها در املاك خود بر رعايا فرمانروايى داشتند و حاكم بر تمام شئون اجتماعى و سياسى و اقتصادى كشاورزان بوده‌اند . ( حسن عميد ، فرهنگ عميد ، ص 1510 . ) ( 2 ) . عبدالله ناصرىطاهرى ، علل و آثار جنگ‌هاى صليبى ، ص 58 و 59 . ( 3 ) . آلبر ماله و ژول ايزاك ، تاريخ قرون وسطى ، ص 153 . ( 4 ) . برخى اين جنگ‌ها را بيش از هشت نبرد شمرده‌اند . ( بنگريد به : برتولد اشپولر ، جهان اسلام ، ص 144 . )